Oekraïne heeft de afgelopen dagen een opvallende reeks aanvallen uitgevoerd op Russische schepen in de Zee van Azov. Het gaat vrijwel volledig om tankers uit de zogeheten Russische schaduwvloot, die brandstof naar de bezette Krim vervoeren. Volgens de Oekraïense strijdkrachten zijn in minder dan vier dagen tijd al 35 vaartuigen geraakt, in wat inmiddels een van de intensiefste fases van de maritieme oorlogvoering tussen Oekraïne en Rusland lijkt.
Inhoud
Tientallen tankers geraakt in slechts een paar dagen tijd
De aanvallen worden uitgevoerd door de Oekraïense strijdkrachten voor onbemande systemen (USF), onder leiding van commandant Robert Brovdi, beter bekend onder zijn callsign “Madyar”. Op de nacht van 5 op 6 juli werden de tankers Captain Barmin en Sanar-3 geraakt. Een nacht later, op 6 op 7 juli, volgden acht schaduwvloottankers plus een vrachtschip en een veerboot bij Kertsj volgens Brovdi tankers met een waterverplaatsing van zo’n 7.000 ton, ongeveer 140 meter lang en gebouwd tussen 2006 en 2012.
Op 7 op 8 juli kwamen daar nog eens negen tankers bij, waarmee de teller na 72 uur op 21 geraakte vaartuigen stond: 19 tankers, één vrachtschip en één veerboot. In de nacht van 8 op 9 juli volgde nog een aanval op twaalf tankers, plus een vrachtschip en een sleepboot, waaronder de onder Panamese vlag varende tanker Galiaskar Kamal. Daarmee kwam het totaal over 96 uur uit op 35 geraakte schepen. Ook de Russische gouverneur van de regio Rostov bevestigde dat in de Golf van Taganrog tankers beschadigd raakten door Oekraïense drones.
Wat is de Russische schaduwvloot?
De aangevallen schepen behoren tot wat bekendstaat als de Russische schaduwvloot: een vloot van duizenden verouderde tankers die onder vlaggen van andere landen varen, met vaak ondoorzichtige eigendomsstructuren. Rusland gebruikt deze schepen om, ondanks westerse sancties, toch olie en brandstof te kunnen blijven exporteren en vervoeren. Alle door Oekraïne geraakte tankers zouden volgens Brovdi onderworpen zijn aan internationale sancties.
Onderdeel van bredere strategie om de Krim te isoleren
De aanvallen op de tankers maken deel uit van een grotere Oekraïense campagne om de aanvoer van brandstof naar de bezette Krim te verstoren. “De strijd om brandstof voor de Krim in de Zee van Azov gaat door,” schreef Brovdi bij een van de aanvallen. Dat de strategie effect heeft, bleek al eerder deze maand toen op de Krim de noodtoestand werd uitgeroepen vanwege “economische problemen”, zoals we eerder beschreven, en uit de bredere brandstofcrisis die zich inmiddels over bijna heel Rusland heeft verspreid.
Volgens Serhii Kuzan, voorzitter van het Ukrainian Security and Cooperation Center, gaat het niet alleen om materiële schade. “Het gaat om het verzwakken van de capaciteiten van de vijand, in feite een klap voor hun logistiek. Ons doel is ervoor te zorgen dat de Krim ophoudt een achterbasis te zijn voor de hele zuidelijke groep Russische troepen,” aldus Kuzan.
Ook energie-infrastructuur op de Krim doelwit
Naast de scheepvaart bestookt Oekraïne ook rechtstreeks de energie-infrastructuur op de Krim. Volgens Brovdi zijn tussen 1 en 8 juli in totaal vijftig energiefaciliteiten op het schiereiland geraakt, waaronder onderstations, elektriciteitscentrales en brandstofdepots. Ook luchtafweersystemen zoals S-400’s, radarsystemen en munitieopslagplaatsen behoorden tot de doelwitten. De aanvallen zorgen ervoor dat delen van de Krim al dagenlang zonder stroom zitten, terwijl de gevolgen van de brandstofcrisis ook steeds duidelijker voelbaar worden voor de burgerbevolking op het schiereiland.
De aanvallen komen bovendien kort na de NAVO-top in Ankara, waar Oekraïne vertrok met een toezegging van 80 miljard dollar aan defensiesteun voor 2026 en naar verluidt groen licht van president Trump voor de eigen productie van Patriot-raketten steun die volgens Kyiv broodnodig is om de druk op Rusland, zowel op het land als op zee, te kunnen volhouden.
