Zelensky ontslaat legerchef Syrskyi na dagenlange protesten

Zelensky ontslaat legerchef Syrskyi na dagenlange protesten

President Zelensky heeft generaal Oleksandr Syrskyi ontslagen als opperbevelhebber van de Oekraïense strijdkrachten, na zes dagen van wijdverspreide protesten in Kyiv en andere steden. Als nieuwe legerchef benoemde Zelensky de 43-jarige generaal-majoor Mykhailo Drapatyi een generaal die zowel onder burgeractivisten als binnen het leger zelf op groot vertrouwen kan rekenen.

Wat ging vooraf aan het ontslag?

De protesten braken vorige week uit nadat Zelensky de populaire minister van Defensie Mykhailo Fedorov (35) ontsloeg, amper zes maanden na diens aantreden het ontslag waarover we eerder berichtten. Fedorov, die bekendstond om zijn innovatieve, technologiegedreven aanpak van leger en rekrutering, beschuldigde Syrskyi ervan zijn vertrek te hebben afgedwongen. Syrskyi ontkende die beschuldiging, maar Oekraïense media berichtten al langer over onderlinge wrijving tussen beide mannen.

Voor demonstranten ging het conflict al snel over meer dan alleen een personeelswissel: zij zagen Syrskyi als belichaming van de oude, Sovjet-achtige commandocultuur binnen het leger, terwijl Fedorov juist gold als drijvende kracht achter de modernisering van de Oekraïense strijdkrachten. Dagenlang eisten demonstranten in Kyiv zowel het herstel van Fedorov als het vertrek van Syrskyi.

Oleksandr Syrskyi

Wie is de nieuwe opperbevelhebber Mykhailo Drapatyi, en waarom geldt hij als sterke man?

Drapatyi werd op 21 november 1982 geboren in Kamianets-Podilskyi, in West-Oekraïne, en studeerde in 2004 af aan het Tankinstituut van Charkiv. Hij begon zijn carrière als luitenant bij de 72e Afzonderlijke Gemechaniseerde Brigade. Zijn reputatie als onverschrokken frontcommandant dankt hij vooral aan een incident uit 2014: tijdens de gevechten in Marioepol riep hij “Vooruit!” naar de bestuurder van een gepantserd voertuig en doorbrak daarmee een Russische wegblokkade, tijdens een missie om ingesloten politieagenten te redden. Hetzelfde jaar leidde hij bovendien een omsingelde eenheid die zich vechtend een weg terug naar vrij gebied baande door Russisch grondgebied verhalen die hem al snel de bijnaam “de vliegende tank” opleverden en die hem tot een symbool van Oekraïens verzet maakten.

Na de grootschalige Russische invasie in 2022 werd Drapatyi steevast ingezet op de zwaarst bedreigde delen van het front. Als commandant van de operationele groepering “Zuid” hield hij de Russische opmars naar Krivi Rih tegen de geboortestad van Zelensky en voorkwam daarmee wat volgens analisten een strategische ramp had kunnen worden. Later dat jaar speelde hij een sleutelrol bij de bevrijding van het rechteroevergebied van de regio Cherson. In 2024 kreeg hij de leiding over de verdediging van de regio Charkiv tijdens een nieuw Russisch offensief, waarbij hij de Russische troepen wist te beperken tot twee kleine bufferzones langs de grens een prestatie die hem kort daarna tot de jongste ooit benoemde bevelhebber van de Oekraïense landmacht maakte.

Mykhailo Drapatyi

Drapatyi trof de landmacht destijds naar eigen zeggen aan in een staat van “bestuurlijke stilstand”, met een cultuur van angst, gebrek aan initiatief en weinig ruimte voor feedback problemen die hij vervolgens actief probeerde aan te pakken. Vanaf januari 2025 kreeg hij ook de leiding over de Groep Chortytsia, de grootste operationele legergroepering van Oekraïne, verantwoordelijk voor het hele oostelijke front. Sinds hij in het najaar van 2025 het bevel voerde over de regio Charkiv, wisten Oekraïense eenheden, waaronder de Chartija-brigade, aanzienlijk grondgebied rond Koepjansk te heroveren.

Wat Drapatyi echt onderscheidt van andere generaals, is zijn dubbele reputatie: hij geldt zowel bij burgeractivisten als binnen de gevestigde militaire top als een geloofwaardige, effectieve leider een combinatie die in het huidige politieke klimaat in Oekraïne zeldzaam is. Hij ontving onder meer de onderscheiding “Volksheld van Oekraïne” en het Kruis voor Gevechtsverdienste. Na zijn benoeming liet hij weten: “Oekraïne dienen is voor mij altijd een eer geweest, en tijdens deze oorlog voor onafhankelijkheid betekent dat absolute verantwoordelijkheid. Ik zal verantwoordelijk werken, gefocust, en met respect voor de mensen die vandaag ons land verdedigen.”

Reactie van Zelensky en van Syrskyi zelf

Zelensky maakte het besluit bekend via sociale media: “Ik heb besloten dat de nieuwe opperbevelhebber van de strijdkrachten van Oekraïne Mykhailo Drapatyi wordt,” schreef hij. “Ik ben Oleksandr Syrskyi en elk van onze strijders dankbaar voor de sterke frontlinieposities van Oekraïne. Ik ben Mykhailo Drapatyi dankbaar dat hij datzelfde streven deelt.” Zelensky benadrukte dat de wissel bedoeld is om de aanpak van de oorlog tegen Rusland te “resetten”, en zei het besluit te hebben genomen na een reeks gesprekken met legercommandanten.

Ook bedankte Zelensky Syrskyi uitgebreid voor diens verdienste bij de verdediging van Kyiv en voor operaties in de regio’s Charkiv en Koersk. Syrskyi, 60 jaar oud, is geboren in de Russische regio Vladimir destijds nog onderdeel van de Sovjet-Unie en studeerde aan een Moskouse militaire school, samen met klasgenoten die later Russische bevelhebbers werden. Sinds 2014 vecht hij tegen Rusland, destijds als leider van Oekraïense troepen tegen de door Moskou gesteunde opstand in de regio’s Donetsk en Loegansk. “Het front is mijn leven,” zei hij eerder al in een interview met CNN.

Zelensky ontmoette dinsdag ook Fedorov persoonlijk en bood hem naar eigen zeggen een “prominente positie” aan binnen de regering, gericht op het verenigen van de Oekraïense technologiesector.

Blijven de protesten nu uit?

Onduidelijk is nog of deze wissel voldoende is om de demonstranten tevreden te stellen. Zij eisten niet alleen personeelswisselingen, maar ook meer verantwoording en een effectievere militaire strategie, met kritiek op zowel Syrskyi als Zelensky’s aanpak van de oorlog te midden van oplopende Oekraïense verliezen. Diezelfde zorgen kwamen deze week ook naar voren in cijfers van de VN-mensenrechtenmonitoringsmissie in Oekraïne (HRMMU): in de eerste zes maanden van 2026 kwamen 1.396 burgers om het leven en raakten 7.978 mensen gewond, een stijging van 37 procent ten opzichte van vorig jaar cijfers die aansluiten bij wat we eerder al beschreven toen juni de dodelijkste maand voor Oekraïense burgers sinds 2022 bleek.