De begrafenisstoet voor de Iraanse opperste leider Ali Khamenei trekt maandag door Teheran, terwijl de Iraanse autoriteiten de veerkracht van het land tijdens de oorlog met de Verenigde Staten en Israël benadrukken en wraak beloven voor zijn dood. Na twee dagen opgebaard te hebben gelegen in het Grote Mosalla-complex in Teheran, begon Khamenei’s lichaam maandag aan een tocht van twaalf uur door de hoofdstad, begeleid door enorme mensenmassa’s.
Khamenei, 86 jaar oud, kwam op 28 februari om het leven bij een luchtaanval op de eerste dag van de oorlog, na bijna 37 jaar Iran te hebben geregeerd als opperste leider.
Inhoud
Oproepen tot wraak tijdens de rouwstoet in Teheran
Volgens Iraanse staatsmedia verzamelden rouwenden zich op het Imam Hussein-plein in het oosten van Teheran en hingen daar een pop van de Amerikaanse president Trump op. Anderen droegen spandoeken met afbeeldingen van vicepresident JD Vance, minister van Defensie Pete Hegseth en de Israëlische premier Netanyahu, met de tekst: “Er zal bloed vloeien.” Zoals we ook al beschreven in onze eerdere berichtgeving over de rouwbijeenkomst voor Khamenei, is wraak een terugkerend thema tijdens de dagenlange plechtigheden.
Duizenden mensen bezochten zondag het Grote Mosalla-complex om hun laatste eer te bewijzen aan Khamenei. Naast zijn kist lagen ook de kisten van zijn dochter, schoonzoon, schoondochter en zijn 14 maanden oude kleindochter, die allen samen met hem omkwamen.
Iran gebruikt begrafenis om veerkracht te tonen
Naast het begraven van Khamenei gebruiken de Iraanse autoriteiten de weeklange uitvaartceremonie ook om hun standvastigheid te tonen tijdens het staakt-het-vuren met de VS. Parlementsvoorzitter en hoofdonderhandelaar Mohammad Bagher Ghalibaf prees op sociale media hoe de “trotse en onoverwinnelijke natie van islamitisch Iran unaniem” eer bewees aan zijn “martelaar”.
Op de stoet van maandag volgen soortgelijke plechtigheden in de sjiitische geestelijke hoofdstad Qom op dinsdag en in de Iraakse heilige steden Najaf en Kerbala op woensdag, met als sluitstuk de begrafenis van Khamenei donderdag in zijn geboortestad Mashhad, in het noordoosten van Iran.
Opnieuw geen spoor van opvolger Mojtaba Khamenei
Drie zonen van Khamenei maakten zondag tijdens de uitvaart een zeldzame publieke verschijning, wat de afwezigheid van Mojtaba Khamenei kort na de dood van zijn vader uitgeroepen tot nieuwe opperste leider des te opvallender maakte. Zoals we al schreven toen drie van zijn broers wél bij de begrafenis aanwezig waren, is hij sindsdien nog altijd niet in het openbaar gezien. Functionarissen zeggen dat hij gewond raakte bij de luchtaanval die zijn vader het leven kostte, maar hoe ernstig zijn verwondingen zijn, blijft onduidelijk.
Hoewel de Iraanse autoriteiten er alles aan doen om eensgezindheid uit te stralen, waren tot dusver ook geen van de nog levende voorgangers van president Pezeshkian te zien bij de ceremonies functionarissen die van oudsher een gespannen relatie hadden met Khamenei.
Staakt-het-vuren blijft fragiel
De oorlog tussen de VS, Israël en Iran ligt momenteel stil vanwege het staakt-het-vuren met Washington, maar zowel Teheran als Washington hebben laten weten klaar te staan om de wapens weer op te pakken. Wraak is dan ook een dominant thema tijdens de rouwweek. Legerchef generaal-majoor Amir Hatami beloofde nooit te stoppen met het nastreven van gerechtigheid: “Degenen die deze misdaad hebben gepleegd, moeten weten dat de natie van Iran en wij allen nooit zullen stoppen met onze zoektocht naar en eis om gerechtigheid,” aldus Hatami tegen de Iraanse staatszender Press TV. Een 38-jarige man die zich voorstelde als Miremadi, vertelde persbureau AFP tijdens het gebed op zondag: “De moordenaars [van Khamenei] moeten gestraft worden.”
Khamenei koos gedurende zijn hele bewind voor confrontatie met het Westen. Teheran steunde jarenlang gewapende groeperingen in het Midden-Oosten die zich tegen de VS en Israël keren, waaronder de Palestijnse groepering Hamas en de Libanese Hezbollah bewegingen die, zoals ook te lezen was in onze eerdere analyse van de bredere situatie in Israël, Libanon en Gaza, allebei een delegatie naar de ceremonies stuurden.
