De situatie in Israël blijft ruim vier maanden na het uitbreken van de oorlog met Iran uiterst gespannen. Israël voert tegelijkertijd conflicten op drie fronten: een fragiel staakt-het-vuren met Hamas in Gaza, een oplaaiende strijd met Hezbollah in Libanon, en een wankel bestand met Iran zelf. Hieronder zetten we de belangrijkste ontwikkelingen op elk front op een rij.
Inhoud
De situatie in Gaza: fragiel staakt-het-vuren met Palestijnen
Sinds november 2025 geldt er een staakt-het-vuren tussen Israël en Hamas, vastgelegd in VN-resolutie 2803 die het Amerikaans onderhandelde “Comprehensive Plan to End the Gaza Conflict” bekrachtigde. Alle gijzelaars zijn inmiddels vrijgekomen en een tijdelijk bestuursorgaan onder leiding van de Amerikaanse president Trump, de zogeheten Board of Peace, moet de wederopbouw van Gaza begeleiden.
Toch is van een echte vrede in Gaza nog geen sprake. Volgens de VN zijn sinds het ingaan van het bestand al meer dan duizend Palestijnen omgekomen door aanhoudende Israëlische aanvallen, en spreken lokale bewoners van dagelijkse beschietingen ondanks het staakt-het-vuren. Mensenrechtenorganisaties als Amnesty International omschrijven het Israëlische optreden in Gaza als genocide en wijzen op de systematische sloop van Palestijnse huizen en landbouwgrond in de gebieden die nog altijd onder directe Israëlische controle staan. Israël zelf verwerpt die kwalificatie en stelt dat het optreedt uit veiligheidsoverwegingen.
Internationale troepenmacht komt niet van de grond
Onderdeel van het vredesplan is de inzet van een internationale stabilisatiemacht (ISF) die moet toezien op het staakt-het-vuren en de ontwapening van Hamas. Landen als Albanië, Indonesië, Kazachstan, Kosovo, Marokko en Griekenland hebben personeel toegezegd, maar de daadwerkelijke inzet van deze troepenmacht loopt vertraging op, mede omdat Hamas weigert zijn wapens in te leveren. Ondertussen blijft de humanitaire nood in Gaza enorm: tegenover een geschatte wederopbouwbehoefte van meer dan 71 miljard dollar staat vooralsnog zo’n 17 miljard dollar aan toezeggingen.
Discussie over nederzettingen in Gaza
Een nieuwe bron van spanning is het voornemen van delen van de Israëlische regering om nederzettingen te bouwen in Gaza. Premier Netanyahu en minister van Financiën Smotrich hebben laten doorschemeren open te staan voor de bouw van nieuwe joodse nederzettingen in het noorden van de Gazastrook, op grond die door de oorlog grotendeels is verwoest. Internationale juristen omschrijven dit soort plannen als in strijd met het internationaal recht, terwijl voorstanders het zien als een manier om een bufferzone tussen Israël en Gaza te creëren.
Israël en Libanon: strijd met Hezbollah laait steeds weer op
Naast Gaza voert Israël ook een aanhoudend conflict met Hezbollah in Libanon. Deze strijd, die al sinds oktober 2023 sluimert, escaleerde opnieuw op 2 maart 2026, direct na de Israëlisch-Amerikaanse aanval op Iran waarbij ayatollah Khamenei om het leven kwam zoals ook te lezen was in onze eerdere berichtgeving over de begrafenis van Khamenei. Hezbollah, gesteund door Iran, hervatte daarop raketaanvallen op Israël, waarna het Israëlische leger grootschalige grondoperaties in Zuid-Libanon begon met de inzet van vijf divisies.
Het conflict in Libanon heeft inmiddels aan meer dan vierduizend mensen het leven gekost en meer dan een miljoen Libanezen op de vlucht gejaagd. Een opvallend element in deze fase van de oorlog is het gebruik van goedkope FPV-drones door Hezbollah, een tactiek die de groep naar eigen zeggen afkeek van het gebruik van drones in de oorlog in Oekraïne, en waarop het Israëlische leger nog altijd geen sluitend antwoord heeft.
Omstreden raamwerkakkoord tussen Israël en Libanon
Eind juni 2026 ondertekenden Israël en Libanon in Washington een raamwerkakkoord dat een einde moet maken aan de gevechten. De veertien punten tellende overeenkomst stelt dat Israël geen aanspraak maakt op Libanees grondgebied en dat het Libanese leger uiteindelijk de controle over Zuid-Libanon overneemt, zodra Hezbollah is ontwapend. In Libanon zelf leidde de ondertekening tot hevige protesten: Hezbollah noemde het akkoord “nietig” en een “vernedering van de Libanese soevereiniteit.”
Hezbollah weigert te ontwapenen
De Israëlische minister van Defensie Israel Katz maakte duidelijk dat Israël geen centimeter grond in Libanon prijsgeeft zolang Hezbollah niet is ontwapend, en dat het Israëlische leger nog altijd tunnels van de groep opblaast, onder meer bij de Beaufort-heuvelrug. Hezbollah-leider Naim Qassem wijst ontwapening resoluut van de hand en stelt de Libanese bevolking voor de keuze tussen “bevrijding en trots” of “bezetting en vernedering.” Zolang deze impasse voortduurt, blijft een nieuwe, grootschalige escalatie tussen Israël en Hezbollah een reëel scenario.
Israël en Iran: wankel bestand na de oorlog van 2026
Het derde front waarop de situatie in Israël zich afspeelt, is dat met Iran zelf. De oorlog tussen Israël, de Verenigde Staten en Iran brak op 28 februari 2026 uit met een gezamenlijke Israëlisch-Amerikaanse aanval op Iraanse doelen, waarbij ook opperste leider Ali Khamenei omkwam, de aanslag die uiteindelijk leidde tot de dagenlange rouwplechtigheden in Teheran die we eerder beschreven.”. Na enkele weken van gevechten, raketaanvallen over en weer en de tijdelijke sluiting van de Straat van Hormuz, kwamen de VS en Iran begin april tot een eerste staakt-het-vuren.
Onderhandelingen via een Memorandum of Understanding
Sindsdien onderhandelen beide landen verder over een blijvend vredesakkoord. Op 18 juni ondertekenden de VS en Iran een Memorandum of Understanding (MOU) met een looptijd van zestig dagen, bedoeld om het bestand te verlengen en gesprekken over het Iraanse kernprogramma op te starten. Een definitief vredesakkoord wordt ten vroegste medio augustus 2026 verwacht, al waarschuwen experts dat het huidige bestand op elk moment kan instorten. Belangrijke twistpunten blijven onder meer de Iraanse eis tot terugtrekking van Amerikaanse troepen uit het Midden-Oosten en garanties tegen hernieuwde aanvallen.
Beschuldigingen van sabotage van de vredesbesprekingen
De onderhandelingen worden verder bemoeilijkt door beschuldigingen aan het adres van Israël. Volgens berichtgeving van de New York Times, gebaseerd op Amerikaanse functionarissen, zou Israël hebben geprobeerd de Iraanse onderhandelaars Abbas Araghchi en Mohammad Bagher Ghalibaf uit te schakelen om de vredesbesprekingen te dwarsbomen onder meer door het vliegtuig van Ghalibaf onder vuur te nemen, wat leidde tot een noodlanding in Mashhad. Dit soort incidenten onderstreept hoe broos het bestand tussen Israël en Iran is, ook al ligt het conflict er sinds april grotendeels stil.
Wat betekent dit voor de bredere situatie in het Midden-Oosten?
De situatie in Israël laat zich het best samenvatten als een land dat op drie fronten tegelijk in een fase van “bevroren oorlog” zit: officiële staakt-het-vurens die op papier gelden, maar in de praktijk voortdurend onder druk staan van nieuwe aanvallen, wantrouwen en onopgeloste kernvragen als de ontwapening van Hezbollah en de toekomst van het Iraanse kernprogramma. Voor de Palestijnen in Gaza, de bevolking van Zuid-Libanon en de inwoners van Iran, die net afscheid nemen van hun overleden leider Khamenei, betekent dit vooral één ding: de onzekerheid over een blijvende vrede in het Midden-Oosten is voorlopig nog niet voorbij.
Voor een compleet overzicht van onze eerdere berichtgeving over deze conflicten kun je terecht op onze categoriepagina over het conflict in het Midden-Oosten.
