Rusland kan de oorlog in Oekraïne uitbreiden naar een NAVO-land als het succes op het slagveld uitblijft. Dat zegt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky tegen zakenkrant Financial Times. Volgens hem en inlichtingen die met de krant zijn gedeeld, zou Rusland al in 2027 een NAVO-land kunnen binnenvallen. Zelensky stelt zijn westerse partners hier al voor te hebben gewaarschuwd.
Inhoud
Zelensky deelt inlichtingen met Financial Times
Het interview vond plaats in het kantoor van Zelensky in Kyiv, kort na weer een zware Russische aanval op de stad vermoedelijk de aanval van afgelopen maandag, waarover we eerder berichtten. Volgens Zelensky verschuift de beslissende fase van de oorlog in Oekraïne steeds meer van land en zee naar de lucht, en hangt de uitkomst van het conflict af van wie sterker staat in de raket- en droneoorlog.
Daarnaast waarschuwt hij dus voor een mogelijke escalatie buiten Oekraïne. Een bron die bekend is met de gedeelde inlichtingen zegt tegen de Financial Times dat de Russische president Poetin er waarschijnlijk van uitgaat dat hij beter kan toeslaan terwijl de Amerikaanse president Trump nog aan de macht is.
Waarom Poetin juist nu zou kunnen toeslaan
Trump heeft de afgelopen periode herhaaldelijk zijn frustratie geuit over zijn NAVO-bondgenoten, onder meer over het gebrek aan Europese steun bij de oorlog met Iran en over de discussie rond Groenland, zoals we ook al beschreven bij de recente NAVO-top in Ankara. Diezelfde top liet zien dat de eensgezindheid binnen het bondgenootschap onder druk staat, met Trump die openlijk dreigde de Amerikaanse troepen uit Europa terug te trekken.
Precies dat soort verdeeldheid zou volgens de aan Zelensky gedeelde inlichtingen voor Poetin een aanleiding kunnen zijn om eerder dan verwacht toe te slaan: een verzwakt en verdeeld bondgenootschap is voor Moskou een aantrekkelijker doelwit dan een NAVO die zijn artikel 5-verplichtingen onvoorwaardelijk naleeft het principe dat de bondgenoten tijdens diezelfde top in Ankara nog nadrukkelijk herbevestigden.
Experts wijzen al langer naar 2027 en 2028
Zelensky staat niet alleen in zijn inschatting. Westerse analisten en inlichtingendiensten noemen al langer 2027 en 2028 als de meest waarschijnlijke jaren waarin Rusland een NAVO-land zou kunnen testen, mocht de oorlog in Oekraïne eindigen of bevriezen. Baltische functionarissen gingen er eerder al van uit dat Rusland twee tot drie jaar na het einde van de gevechten in Oekraïne klaar zou kunnen zijn voor een beperkte operatie tegen de Baltische staten, met Estland vaak genoemd als meest kwetsbare doelwit vanwege de geografische ligging en de Russischtalige minderheid in het land.
Dat sluit ook aan bij eerdere Amerikaanse waarschuwingen dat Rusland een gewapende provocatie tegen Polen zou kunnen voorbereiden om de vastberadenheid van de NAVO op de proef te stellen. Tegelijkertijd benadrukken experts dat zo’n aanval voorlopig vooral een beperkte, hybride operatie zou zijn gericht op het testen van de NAVO-eenheid in plaats van een grootschalige invasie, gezien de zware verliezen die Rusland in de oorlog in Oekraïne al heeft geleden.
Zelensky pleit in Ankara voor NAVO-lidmaatschap en luchtverdediging
Zelensky reisde voor deze uitspraken af naar Turkije voor de NAVO-top, waar hij opnieuw pleitte voor Oekraïens lidmaatschap van het bondgenootschap. “Geloven jullie echt dat het juist zou zijn om een land en een volk met dit niveau aan defensieve capaciteit buiten de NAVO te houden?” vroeg hij de aanwezige leiders. Ook drong hij aan op meer westerse luchtafweersystemen, met name Amerikaanse Patriot-onderscheppingsraketten, en stelde hij dat Europa dringend zijn eigen productiecapaciteit voor antiraketsystemen moet opbouwen.
Niet de eerste waarschuwing van Zelensky voor een NAVO-land
Zelensky waarschuwde al eerder voor een mogelijke Russische aanval op NAVO-grondgebied. In een eerder interview noemde hij specifiek Polen en Litouwen als landen die risico zouden lopen, mede omdat beide landen grenzen aan Rusland’s bondgenoot Belarus. Ook toen stelde hij dat Poetin zou wachten op een verzwakking van de NAVO, bijvoorbeeld door een Amerikaans besluit om troepen uit Europa terug te trekken een scenario dat na de recente uitspraken van Trump over Groenland en Europese troepenreducties weer actueler lijkt dan ooit.
