Juni was de dodelijkste maand voor Oekraïense burgers sinds april 2022. Dat meldt de VN-mensenrechtenmonitoringsmissie in Oekraïne (HRMMU) in een dinsdag gepubliceerd rapport. De cijfers onderstrepen de verwoestende impact van de geïntensiveerde Russische aanvallen op steden ver van het front, en laten zien dat de oorlog in Oekraïne voor de burgerbevolking allesbehalve minder dodelijk wordt naarmate het conflict voortduurt.
Inhoud
Recordaantal doden en gewonden in juni
Volgens de HRMMU kwamen in juni minstens 293 Oekraïense burgers om het leven en raakten 1.990 mensen gewond. Daarmee overtreft juni het eerdere record van mei, toen al 282 doden en 1.794 gewonden werden geregistreerd destijds al het hoogste maandcijfer in meer dan vier jaar. Het aantal burgerdoden in juni ligt 37 procent hoger dan in dezelfde maand vorig jaar. Het totale aantal burgerdoden in Oekraïne komt voor 2026 tot nu toe uit op bijna 1.400.
“De cijfers tonen een verontrustende escalerende trend, met een oplopend burgerlijk dodental, gedreven door het intensievere gebruik van krachtige wapens die bijzonder dodelijk zijn wanneer ze worden ingezet in dichtbevolkte stedelijke gebieden,” aldus Danielle Bell, hoofd van de HRMMU. Ze voegde daaraan toe: “Deze trend moet dienen als waarschuwing dat de risico’s voor burgers niet alleen aanhouden, maar ook toenemen in zowel omvang als complexiteit.”
Langeafstandsraketten én korteafstandsdrones allebei verantwoordelijk
Volgens de HRMMU werd de stijging in juni vooral veroorzaakt door Russische langeafstandsraketten die werden afgevuurd op woongebouwen in steden als Dnipro, Odesa en de hoofdstad Kyiv onder meer de aanval van 2 juli waarover we eerder berichtten, waarbij minstens dertig mensen omkwamen, onder wie een gezin van zes personen. Het aantal burgerslachtoffers door langeafstandswapens steeg tussen januari en juni met 60 procent ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Oekraïense functionarissen dringen mede daarom aan op meer westerse steun voor hun raketafweer, waaronder toestemming om zelf Patriot-onderscheppingsraketten te mogen produceren een verzoek dat ook aan bod kwam bij Zelensky’s recente pleidooi tijdens de NAVO-top.
Dichter bij het front zijn het vooral korteafstandsdrones die verantwoordelijk zijn voor het merendeel van de burgerslachtoffers, met in juni het hoogste maandelijkse niveau ooit: 89 doden en 588 gewonden. “Korteafstandsdrones hebben de leefomgeving van burgers dicht bij het front volledig veranderd,” aldus Bell. “Velen vertellen dat ze zich opgejaagd voelen door deze drones, simpelweg tijdens dagelijkse bezigheden zoals boodschappen doen, de hond uitlaten, fietsen, in de tuin werken of vluchten naar veiligheid.” Een oudere vrouw die onlangs werd geëvacueerd uit het frontdorp Preobrazjenka in de regio Zaporizja, vertelde de VN-waarnemers: “Overal waren drones. Alles vloog boven mijn hoofd. Ik wist niet waar ik me moest verstoppen. Er heerst daar een verschrikkelijke angst. Ze schieten en vallen aan, dag en nacht.”
Ook Rusland meldt stijgend aantal burgerslachtoffers
Opvallend is dat ook Rusland zelf een stijging in burgerslachtoffers op eigen grondgebied rapporteert. Volgens Russische autoriteiten kwamen in de eerste helft van 2026 250 burgers om het leven en raakten 1.596 mensen gewond een stijging van 121 procent ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. De HRMMU documenteerde daarnaast dat Rusland in juni de aanvallen op de Oekraïense energie-infrastructuur voortzette, terwijl tegelijkertijd ook een scherpe toename werd vastgesteld van Oekraïense aanvallen op elektriciteitsvoorzieningen in de bezette Krim, met minstens twaalf aanvallen die tot nood- of geplande stroomuitval leidden een ontwikkeling die aansluit bij de aanhoudende Oekraïense druk op de Krim die we ook al eerder beschreven.
Sinds 2022 al meer dan 16.000 burgerdoden geverifieerd
Sinds het begin van de grootschalige Russische invasie op 24 februari 2022 hebben de mensenrechtenwaarnemers van de VN in totaal minstens 16.431 gedode burgers en 48.613 gewonden geverifieerd, van wie meer dan 3.700 kinderen. De daadwerkelijke aantallen liggen naar verwachting nog hoger, gezien de beperkte toegang van waarnemers tot bepaalde delen van het land, met name in door Rusland bezet gebied. De regio’s Zaporizja en Cherson telden in juni de meeste burgerslachtoffers, gevolgd door de regio Dnipro, waar relatief veel dodelijke slachtoffers vielen door de inzet van zwaardere langeafstandswapens.
